Toekomst RK Barbarakerk
Zoektocht
In de gemeentelijke Kerkenvisie is vastgelegd dat voor de Barbarakerk wordt gezocht naar een duurzame nieuwe bestemming, bij voorkeur met een maatschappelijke functie.
De zoektocht naar een nieuwe toekomst voor de RK Barbarakerk begon in 2022. Drie Culemborgse initiatiefnemers verenigden zich in de bv Behoud RK Kerk met als doel het monumentale gebouw voor de stad te behouden. De eigenaar van de kerk, de gemeente en andere betrokken partijen onderzochten welke maatschappelijke functie daarbij zou kunnen passen. Daarbij kwam ook de mogelijke huisvesting van Bibliotheek Rivierenland in beeld.
Belangrijke voorwaarden
Voor de gemeente staat daarbij een belangrijk uitgangspunt centraal: behoud van het cultureel erfgoed, zonder dat dit leidt tot onverantwoorde financiële risico's voor de gemeente. Juist in een periode waarin de gemeente voor forse financiële opgaven staat, moeten we zorgvuldig kijken naar investeringen, exploitatiekosten en de rol van de gemeente binnen een eventuele herontwikkeling
Mogelijkheden
Uit een haalbaarheidsonderzoek blijkt dat er mogelijkheden zijn om het gebouw een nieuwe invulling te geven. Met ruimte voor een bibliotheekfunctie, maatschappelijke voorzieningen, aanvullende functies en woningbouw. Het college van burgemeester en wethouders heeft daarom besloten de volgende fase van het onderzoek te starten.
In deze fase worden belangrijke randvoorwaarden verder uitgewerkt. Daarna besluiten het college en de gemeenteraad of de plannen verder worden uitgewerkt.
Er is nog geen definitief besluit genomen over de herontwikkeling van de RK Barbarakerk of een eventuele verhuizing van Bibliotheek Rivierenland.
Tijdlijn
Wat is geweest en wat komt nog?
Maart 2027
- College en gemeenteraad besluiten of wordt doorgegaan met planuitwerking en voorbereiding op realisatie.
September 2026
- Het haalbaarheidsonderzoek concludeert dat een herontwikkeling met bibliotheekfunctie, maatschappelijke functies, aanvullende functies en woningbouw voldoende kansrijk is om verder uit te werken. Het college stemt in met een vervolgfase waarin de randvoorwaarden worden uitgewerkt.
Maart 2026
- Betrokken partijen besluiten op basis van dit advies een nieuw onafhankelijk haalbaarheidsonderzoek uit te voeren.
Eind 2025 - begin 2026
- Met steun van de provincie Gelderland wordt een onafhankelijk adviestraject uitgevoerd door de Ontwikkelings- en Herstructureringsmaatschappij Gelderland (OHG/Oost NL). Doel is te onderzoeken of samenwerking alsnog mogelijk is.
2025
- De bv onderzoekt alternatieven, terwijl gesprekken tussen betrokken partijen doorgaan.
Eind 2024
- De bibliotheek ziet functionele, technische en financiële risico's, waardoor het proces vertraagt.
2023-2024
- De initiatiefnemers, bibliotheek en gemeente werken verdere plannen uit en onderzoeken de haalbaarheid. De bibliotheek ziet inhoudelijk kansen, maar de financiële en organisatorische uitwerking blijkt complex.
2023
- Naar buiten komt een eerste herontwikkelingsconcept waarin de bibliotheek de belangrijkste huurder wordt. Daarnaast worden verduurzaming van de kerk en woningbouw achter de kerk onderzocht om de exploitatie mogelijk te maken.
Najaar 2022
- Voorlopig koopcontract onder voorwaarden met de bv Behoud RK Kerk. Zij start gesprekken met Bibliotheek Rivierenland over een mogelijke verhuizing naar de kerk. De bv wil het gebouw behouden voor de stad en ziet een maatschappelijke invulling als belangrijkste toekomstscenario.
2021
- In de gemeentelijke kerkenvisie wordt de RK Barbarakerk benoemd als kerkgebouw waarvoor op termijn een duurzame herbestemming nodig is. Uitgangspunt daarbij is behoud van het monument, bij voorkeur met een maatschappelijke functie.
Vragen en antwoorden
Wie zijn de betrokken partijen?
- Gemeente Culemborg
- Bv Behoud RK Barbarakerk
- Parochie de H. Suibertus
- Bibliotheek Rivierenland
- Oost NL
- Provincie Gelderland
Waarom duurt dit project zo lang?
De toekomst van de RK Barbarakerk wordt sinds 2022 onderzocht. Het gaat om een monumentaal gebouw waarbij veel belangen samenkomen. Naast behoud van erfgoed spelen ook vragen over financiën, maatschappelijke functies, woningbouw, verkeer, parkeren en de toekomst van de bibliotheek.
Het vinden van een plan dat voldoende draagvlak heeft bij alle betrokken partijen vraagt daarom om een zorgvuldig proces.
Wat is onderzocht?
In het haalbaarheidsonderzoek is gekeken of een nieuwe invulling van de RK Barbarakerk voldoende kansen biedt voor een vervolg. Het onderzoek laat zien dat een combinatie van een bibliotheekfunctie, maatschappelijke voorzieningen, aanvullende functies en woningbouw mogelijk kansrijk is.
Verhuist de bibliotheek naar de Barbarakerk?
Daarover is nog geen besluit genomen. Wel laat het haalbaarheidsonderzoek zien dat een bibliotheekfunctie in het gebouw mogelijk inpasbaar is. De komende fase moet uitwijzen of dit ook daadwerkelijk haalbaar en wenselijk is.
Waarom wordt de bibliotheek betrokken?
Bibliotheken vervullen steeds meer maatschappelijke, educatieve en culturele functies. Uit het onderzoek blijkt dat de Barbarakerk mogelijk ruimte kan bieden voor deze verdere ontwikkeling.
Wat wordt er de komende maanden onderzocht?
De volgende onderwerpen worden uitgewerkt:
- financiële haalbaarheid en exploitatie;
- toekomstbestendige bibliotheekfunctie;
- monumentale en erfgoedtechnische uitwerking;
- beheer, governance en samenwerking;
- verkeer, parkeren en ruimtelijke haalbaarheid;
- samenhang met ontwikkelingen in het Papenhoekgebied;
- kerkelijk traject en benodigde overeenkomsten;
- projectorganisatie en procesregie.
Betekent dit dat de herontwikkeling doorgaat?
Nee. Het haalbaarheidsonderzoek geeft aanleiding voor een volgende stap, maar er moeten nog verschillende onderzoeken en afspraken worden uitgewerkt. Daarna besluiten het college en de gemeenteraad of wordt doorgegaan naar de volgende fase.
Wanneer wordt een definitief besluit genomen?
Naar verwachting nemen het college en de gemeenteraad in maart 2027 een besluit over de volgende fase van het project.
Staat uw vraag er niet tussen? Mail naar info@culemborg.nl