Stadsdichters

voor de nieuwjaarsbijeenkomst, januari 2026

- Marcia:
Laat me je onthalen met confetti
met armen van waterverf en een regenboog
die uitkomt op een luchtbedje op de Lek
volg mijn contouren, grenzen van ingekuild gras
en grazende schapen als bewakers ’s nachts
want ik, ik ben een zachte stad

Laat me stroomafwaarts door je gedachten gaan
volg het kronkelpad, vlieg je fatbike over de skatebaan
vind de liefde in Parijsch waar straten van vlinders en kikkers zijn
zie hoe de wilgen de sterren raken, zacht

Refrein:

ik ben de rivier
ik ben de mensen
ik geef lucht aan vrije denkers
ik ben een stad op maat gemaakt
voor de warmte van je hart

- Anouck:
Ik ben vrij-
stad om te omarmen
stad om je te ontfermen
over elkaar, net zoals haar
vrouwe Elisabeth
die mijn weeshuis heeft opgezet
Sint Barbara, mijn beschermheilige
tracht van mij te maken een veilige
en nu sta jij voor hulp bij die taak klaar
daadkrachtig en benaderbaar

Refrein

- Marcia:
Ik hou van de verkenningstochten door mijn eeuwenoude straten
van nieuwe inwoners uit grote steden of verre landen samen
en zij die de brug over vlogen, hoofd omhoog, blik verder dan gedacht
als terugkomers weven zij de verte in mijn wereld

Zo zag ik jou terug in de winkel, winterjas, grote tas
voorzichtig speurend naar routine langs appels, brood,
het pastaschap, kersverse buren, een snel hallo,
een glimlach en een houvast in jouw vernieuwde stad

Refrein

- Anouck:
Je moet ze kennen 
zij die hier al lang zijn gegrond
kleine hartjes, grote mond 
ze zijn de kern van Kuilenburg
‘as duzenden’ stenen van mijn oude stadsmuur
allemaal anders en toch vergroeid
zodat de schoonheid van samenzijn ontbloeit

Ik heb het goed
En toch ook zo mijn problemen
De uitvliegers moeten dat doen naar andere steden
Want mijn huizen zijn op
Er doemen wel meer uit de klei
Helaas passen er nou eenmaal
Maar zoveel bij

Refrein

- Marcia:
Laat me de zachtheid met je delen
een plek waar een boomgaard zoet naar je lacht
je het fruit deelt met je buren, waar je ruimte geeft
aan de ander bij dat bruggetje of die onmogelijke ovonde
gewoon, bij het station, een vergeten fietslampje uitzet
zodat de dochter van de ander straks in het donker, licht ziet
samen een veelvoud van zacht

- Anouck:
Laat me de vrijheid met je delen
zonder angsten over straat
niet bang zijn hoe het gaat, als je zegt waar het op staat
durven nee te zeggen, jezelf geen verplichtingen opleggen
iedereen in hun waarde laten en met elk mens kunnen praten
zonder vooroordelen, vrij-gevig zijn en durven delen
samen een veelvoud van vrij, dat is een Culemborgs hart

over de kinderboerderij, februari 2026 - door Marcia Ottevanger

Voorzichtig pluk je een strootje van de rug van een konijn
een warm lijf, bruin van vacht met een hart dat zelfs in rust
250 slagen onder jouw mensenhand telt
je weet ook wel dat er straks nieuwe strootjes zijn
dat konijnen gedijen bij elkaar maar je aait en telt
langzaam je eigen slagen omlaag

We liggen in het gras naast een stel schapen, een kip en meer
nieuwsgierige geiten die het geluid van onze telefoons overstemmen
dierengeluiden die merkwaardig goed met kinderstemmen mengen
zien een eend kwaken naast een kinderwagen en een dreumes
die leert hoe de plaatjes uit boerderijboekjes tot leven komen

Onderaan de glijbaan vergeten we dat er taken bestaan
er rent een kind in een hamsterrad en een werkbij zoemt
onvermoeid van bloem naar bloem vertelt ons

hoe je hier al veertig jaar ervaart dat aaien leidt tot aardig
de nabijheid van dieren tot rust in de hartslag van de stad

Maar ja.

Erg efficiënt is dat allemaal niet, zucht de begroting
die bijna bezwijkt onder de gewichtige cijfers
nee, dat is nu precies het punt, zeiden wij.

over Eva's kastanjeboom in De Plantage, februari 2026 - door Marcia Ottevanger

Eva voelt even aan de kastanje in haar hand
de buitenkant zo perfect glad en glanzend
een gevonden schat, een babyboompje in de dop
ze vraagt zich af hoe bomen groeien
gaat dat sneller dan een mens?

Straks komen opa en oma haar halen uit school
naar het park wil ze graag, voor de hertjes
en de glijbaan en vooral om te zien
of een boom, net als familie, liefde voelt
misschien

over de Gouden medaille van Xandra Velzeboer, maart 2026 - door Marcia Ottevanger

Soms kun je mooie dingen heel precies meten
is perfectie te vangen in een tijd van 1 minuut, 28 seconden
en drie cijfers achter de komma

soms duurt perfectie precies zo lang
als het wegsprinten na het startschot
als het innemen van jouw plek omdat je in vorm bent
als het gebruiken van de spanning om de allerbeste race
te halen uit die allersnelste benen van de baan

soms duurt perfectie precies zo lang
als het inhalen en doorzetten en inhalen en doorzetten
om vooraan te rijden om de bel te horen
om je schaats vooruit te steken en te weten
dat het gejuich voor jou is dat het twee keer goud is
dat je zo goed bent

dat dankzij jou Culemborg bij de beste landen behoort
in de medaillespiegel

voor jubileum van watersportvereniging De Helling, 11 april 2026 - door Anouck den Hartog

Op 4 juli 1951
LekLiefhebbers tezamen gekomen
Mocht de watersportvereniging de klei uitkomen
'De Helling', even stevig als zijn leden en de grond, die een heipaal verfrommelde, ontstond

De kracht van zijn leden aan innovatie te zien, maar doorzettingsvermogen bovendien
Ze bouwden zelf een steiger, en clubhuis nr. 2 
Waren er pas bij nr. 6 klaar mee

75 jaar aan verandering, 75 jaar aan herinneringen, 75 jaar aan ervaringen op die prachtig mooie Lek
Die voor altijd een plek heeft in mijn hart;

Ik voel de Lek
Ik hoor hem ruizen
Hij leeft
En laat mijn oren suizen
Van stilte

Het wateroppervlak wordt door onze boeg doorbroken
En verstoort het ritme van de waterloper
De vogels aan de kant fluiten nog
Maar hier in het midden van het water blijft het stil
Kan je de ander een zucht horen slaken van geluk
De golven zachtjes horen kabbelen
En weten dan je nooit meer weg wil

voor jubileum ElkWelzijn, 14 april 2026 

1. - door Marcia
De wereld zit soms verstopt onder wachtwoorden
in plastic hoesjes met ingevulde formulieren 
die we iedere keer zien maar nooit echt begrijpen

de wereld zit soms verstopt achter eenzame muren
van tienerkamers en seniorenflats waar in onszelf
iemand wacht om gezien te worden

een plek waar we dansend problemen aan de kant schuiven
de dag om onze vinger winden op het ritme van een wachtmuziekje
waar vrijwilligers onze naam herhalen omdat die ertoe doet

een plek waar we elkaar aankijken en zingen 
over gezien worden op een plek aan de Lek
waar wij elkaar vinden

2. - door Anouck
Ik pak je hand, de stappen moet je zelf zetten
Ik gaf je touw, nu mag je vlechten
Ik zal je er nog wel bij helpen
Ik regel een plek, kom je daar naartoe?
Dan kunnen we het samen doen

Dan kunnen we de touwen laten zwieren en vieren hoe het bruggen worden
Een netwerk door heel Culemborg
Zien hoe wisselwerkingen ontstaan, we niet aan een kant, maar in het midden staan
Van de maatschappij, want Elk hoort daarbij
Het maakt niet uit of je aan de Lek bent geboren, je bent er nu en mag je laten horen

Durf mijn hand ook terug te pakken
Rekening te houden met de ander, zonder het gevoel dat je jezelf aan moet passen
Durf de ander ruimte te geven, zonder jezelf hierbij te vergeten
Laten we elkaar versterken
Zodat we elkaar vinden in het samenwerken

voor Dodenherdenking, 4 mei 2026 - door Anouck den Hartog

Ik snap het wel
Maar begrijp het niet
Hoe de een de ander ziet en toch niet kijkt
Hoe door onderlinge verschillen zo'n kloof kan ontstaan, van haat, tussen menselijkheid
Hoe verdeeld de mensen raakten in twee kampen
En eigenlijk drie; voor, tegen en de stelling zelf
Nog steeds niet echt gezien

Ik snap het wel
Maar begrijp het niet
Hoe wij steeds blijven herhalen dat dit fenomeen zich niet herhalen mag
En hoe het dat dan toch doet
Ik denk eigenlijk dat ik het niet eens snap
Hoe wij elke keer weer in staat zijn onze menselijkheid te verliezen
En willens en wetens voor het wegkijken kiezen

Om unaniem voor vrede te vechten
Moeten we kleine overtredingen al eerder berechten
De splitsing, al aanwezig in de dagelijkse taal; 
‘Wij’ versus ‘zij’
Niet meer accepteren als ons normaal 
Elkaar leren aanspreken
Kritisch en toch met medeleven
Snappen waarom iemand doet wat die doet
En toch kunnen overtuigen, dat het anders moet

Voor 50-jarige huwelijken uit 1974/1975, 22 mei 2026 - door Marcia Ottevanger

Het waren de jaren zeventig en je zei ja 
ja tegen samen tot in een nieuw millennium 
voors en tegens omarmen in een onvoorstelbaar 
uitdijend universum dat Later heet

misschien droeg je klassiek wit, 
kapsel glad met een sluier tot op de stadhuistrap
was je een stel op sandalen, lange hippieharen 
honeymoon op de motorfiets

was het een maandagochtendmomentje
in een jurk van een oud tafelkleedje
met terugwerkende kracht weet je 
nog precies hoe de ander keek

verliefd op elkaar op de toekomst
het onverwachte kwam in vlagen 
rimpels, grijze haren vatten jaren
praktisch samen maar nog altijd
weet je precies hoe de ander keek

hoe snel je ja kunt zeggen
en vooral hoe groot in 50 jaar
een ja-woord groeien kan

Voor het nieuwe college van PRO en VVD, juli 2026 - door Marcia Ottevanger

In ieder rapport zit een mens verstopt
een klein poppetje in een jas van strategische beleidskeuzes
een tas vol participatiemogelijkheden en de wens om gezien te worden

In dit gedicht zitten 30.000 Culemborgers verstopt
kleine poppetjes in een jas van papieren metaforen
strofes vol beeldspraak en de wens om gezien te worden

In het nieuwe college is niets verstopt
we schudden de politieke sneeuwbol op
en zien twee uitersten elkaar vinden
van een afstand lijkt asfalt ver van bloemen
een fietsstraat de overzijde van een autobaan
bitterballen ver van vegetaria
maar laat het eens neerdwarrelen

Uitvergroot onder glas zien we partijen links en rechts invoegen,
de vlokken bijeenvegen, een stad maken.
Gaat hier dan geschiedenis geschreven?

In een maatschappij vol meningen is het lastig navigeren
langs hete struiken, plukjes prikkeldraad, een gat in de begrotingsweg

Stel kaders, adviseert de raad.
Wees flexibel en stabiel, deze tijd vraagt om veerkracht.
Het is een taal die in dit huis iedereen spreekt
een ambtelijke tongval vol verantwoordelijkheid,
slagvaardig volle kracht vooruit. Nu komen we ergens.

En zie: de wind waait, de brug ligt er
we kijken uit op die stip op de horizon
we hoeven alleen nog maar naar voren
zo luchtig naar voren dat de windrichting niet meer uitmaakt

Dit gedicht is een nota is een coalitieakkoord is een Culemborger.
Als je de woorden weghaalt, hou je echte mensen over.

Voor de Toffeldagen, juli 2026 - door Marcia Ottevanger

Ze vangen details met zachte kracht
een oogopslag, een glinstering,
een kreukje in een lach.

Ze vinden onontdekte deeltjes
minieme variaties die, uit de tijd gehaald,
alleen maar meer betekenen.

Wat wij niet zien, kan daar bestaan.

Een dichter is een vlieg
die met duizend ogen de facetten
van de werkelijkheid bevraagt,

die deeltjes schudt en plakt en schaaft
en uitgeput aan de rand van de vliegenmepper
beginzinnen ontwaart.

Voor de Toffeldagen, juli 2026 - door Anouck den Hartog

We vinden elkaar in de stilte
In het geruis van de bladerkronen
We maken contact met de ogen
Gesloten geven wij elkaar de hand
En voelen we hoe de liefde van de ander
Onze ziel verwarmd

Woorden zijn mooi, maar soms overbodig
Als je samen kan voelen, is praten niet nodig
Toch kan je dat gevoel naar poëzie vertalen
De rust vanuit je hoofd naar je hand laten vloeien
Zodat je de herinnering voor altijd terug kan halen

Voor de Landelijke stadsdichtersdag september 2026 - door Marcia Ottevanger

Wij zijn dijkreizigers, verrekijkers,
riviervreters met uitzichtlevens
uiterwaarden met stevige dijen staan 
als grondrecht in ons hart geschreven

Wie anders dan een polderkind 
beklimt een kleilichaam als een ervaren sherpa
laat de ochtendmist haar voeten toedekken,
vreest de leegte niet

Op dijken vegen we tranen weg met wind
verven we onze gedachten bermgeel en pluiswit
halen de toppen van de wilgen het geruis uit onze oren
testen we een toekomst op de helling zonder handrem

Worden we vanzelf een identiek zondagspeloton 
een gelooide motorclub met meer herrie dan actie
een hardloper op het ritme van een waterdicht horloge
een weerbericht dat zegt: wacht niet, het regent morgen.

Hoger is hier niet nodig
de zon zien we toch wel
opkomend ondergaand
valt een leven best te overzien

voor fotoboek Parijsch in Beeld, 3 oktober 2026 - door Anouck den Hartog

De sloten verkoelen de vogelstraten
In de schaduw van de dijk voor de Lek
Een stukje hoger wateren otters en bevers de bosdieren
Van groot tot klein is er plek
Verderop dobberen de eenden in het meer
De vlinders omringen de gracht van de graaf
Fladderen vrolijk heen en weer
Daarnaast, in Lokkershoek, kunnen de voorvaderen een plons wagen 
Nu het zand is uitgegraven 
De sporthelden zitten aan de overkant
Van het forteneiland, door water omrand
De linkerhoek is nog wat nieuwer
Gefocust op buiten
Ook daar kan je weer op een Lokkersmeer stuiten

Voor het kunstwerk Geheugen van Parijsch, 3 oktober 2026 - door Marcia Ottevanger

Tot gisteren dacht ik dat het nu was, 
vooropgesteld dat tijd bestaat. 
De dag een takenlijst voor morgen
goed voorbereid op later met huizen als ankers in de klei,
bewoners in huiskamers als raders op klokslagen 
van werk van school naar weekend naar week

Maar tijd glijdt sneller door mijn hoofd
dan de zwerm spreeuwen die vanavond
boven de rivier haar eigen plan trok.
Dan het water dat stroomt volgens formule
en seizoen en zich mijn natte voeten 
niet aantrekt.

Fietsend door Parijsch fluister ik de tijd
een pauze toe. Je naam op een briefje,
opgevouwen in de zak van mijn lievelingsjas.
Een kinderstep in blauw en groen, zo eentje
als ik zelf ooit had. Oma bij de schommel
en jij als peuter brabbelt wat. 

Een moment als een raket 
verstopt in houten kratten 
schiet me terug naar twintig jaar geleden 
en hoe het toen ook 
elke dag nu was.

Voor het symposium Culemborg Toegankelijk, 9 oktober 2026 - door Marcia Ottevanger

ik ben voor velen onzichtbaar
een lichte rimpeling in hun dag
een opstapje, draadje aan een jas
een kiezelsteen, niet meer dan dat

kijk, ik heb een houten hart
vanaf de grond vul ik tochtige kieren
naadloos sluit ik ruimtes
en wie mij zien kan, sluit ik buiten

wie mij voelen kan, rijdt spaak.
Stoot tenen, valt stil, laat staan
staat buiten gesloten van huizen
van huisarts van hotel van laatst nog
die lift die eruit lag. Een wachtstand die vraagt 
om meer vragen, om heisa. Om petities en actie 
en aandacht en daarna na omwegen bijna begrepen
Bijna erbij.

Want wie drempels ervaren kan, ziet
zichzelf nog te vaak ongezien.