Begroting 2027: gezonde basis, scherpe keuzes blijven nodig
Investeren
De begroting 2027 is de eerste begroting van de nieuwe bestuursperiode. Hierin zijn de afspraken uit het coalitieakkoord verwerkt. De gemeente investeert onder meer in woningbouw, een toekomstbestendig energiesysteem, veilige wijken, sportvoorzieningen, scholen en maatschappelijke accommodaties.
Ook wordt extra geld gereserveerd voor de uitvoering: onderhoud aan wegen, groenvoorzieningen, gemeentelijk vastgoed en sportaccommodaties. Daarnaast blijft de gemeente investeren in haar wettelijke taken en ondersteuning voor inwoners die hulp of zorg nodig hebben.
Mix van maatregelen
De gemeente heeft in haar mix van maatregelen gezocht naar een evenwicht tussen investeren, besparen en het verantwoord inzetten van beschikbare financiële middelen. Door verschillende maatregelen te combineren, waaronder het inzetten van reserves, het faseren van investeringen en het herijken van subsidies. De bovengemiddelde stijging van de huizenprijzen in Culemborg leidt tot hogere WOZ-waarden. Daardoor gaat het Rijk ervan uit dat de gemeente meer mogelijkheden heeft om zelf inkomsten te genereren en beschouwt Culemborg als financieel draagkrachtiger. Hierdoor ontvangt Culemborg minder financiële ruimte via het Gemeentefonds en moet een groter deel van de opgaven lokaal worden opgevangen. Daarom wordt ook in de begroting een aanpassing van de OZB-systematiek voorgesteld. Met deze mix van maatregelen blijft er ruimte om te investeren in wat voor Culemborg belangrijk is.
Financieel gezond blijven
Hoewel de financiële positie van Culemborg op dit moment gezond is en risico's beheersbaar zijn, verwacht het college dat ook de komende jaren aanvullende maatregelen nodig zijn. Daarom wordt gewerkt aan een volgende fase van de meerjarige ombuigingen.
"We willen blijven investeren in wat belangrijk is voor onze inwoners, ondernemers en verenigingen. Tegelijkertijd moeten we realistisch zijn over wat we als gemeente kunnen blijven doen. Dat vraagt ook de komende jaren om zorgvuldige afwegingen," aldus Roger van Asselt, wethouder Financiën.
De komende weken buigt de gemeenteraad zich over de concept-programmabegroting. De raad heeft het budgetrecht en bepaalt uiteindelijk welke keuzes worden vastgelegd in de begroting voor 2027 en de daaropvolgende jaren.
Vragen en antwoorden
Waarom zijn nieuwe bezuinigingen nodig als de gemeente financieel gezond is?
De financiële positie van de gemeente is op dit moment gezond en de begroting voor 2027 is sluitend. Tegelijkertijd verwacht de gemeente dat de kosten voor onderhoud, voorzieningen en ondersteuning aan inwoners de komende jaren verder stijgen. Ook blijft er onzekerheid over toekomstige inkomsten vanuit het Rijk. Om ervoor te zorgen dat Culemborg ook op langere termijn financieel gezond blijft, bereidt de gemeente nu al aanvullende maatregelen voor.
Wat betekent de aanpassing van de OZB voor inwoners?
Het Rijk houdt bij de verdeling van geld over gemeenten rekening met de inkomsten die gemeenten volgens het Rijk zelf kunnen genereren via de OZB. In de conceptbegroting stelt het college voor om de OZB-opbrengst beter aan te laten sluiten op het bedrag waarvan het Rijk al uitgaat. Hiermee ontstaat financiële ruimte voor noodzakelijke uitgaven en investeringen in de stad. Over de uiteindelijke aanpassing besluit de gemeenteraad bij de behandeling van de begroting.
Weten we al met hoeveel de OZB verhoogd wordt?
Het Rijk gaat uit van een opbrengst van € 700.000 die de gemeente via de OZB kan innen. In de ontwerpbegroting wordt voorgesteld deze ruimte te benutten. De exacte gevolgen voor inwoners en bedrijven worden uitgewerkt in de belastingverordening en vastgesteld door de gemeenteraad.
Moeten inwoners rekening houden met minder voorzieningen?
De insteek van deze conceptbegroting is juist om belangrijke voorzieningen zoveel mogelijk in stand te houden. De gemeente blijft investeren in woningbouw, scholen, sportvoorzieningen, onderhoud van de openbare ruimte en ondersteuning voor inwoners die hulp of zorg nodig hebben. Wel wordt de komende jaren gekeken welke maatregelen nodig zijn om de begroting ook op langere termijn gezond te houden.
Wat betekent het verlagen van het subsidieplafond?
De gemeente stelt voor om kritisch te kijken naar de beschikbare subsidiemiddelen. Daarmee draagt ook het subsidiebeleid bij aan een gezonde financiële basis. Het verlagen van het subsidieplafond betekent niet automatisch dat alle subsidies worden verlaagd. Bij toekomstige subsidieaanvragen en -besluiten zullen afwegingen worden gemaakt binnen het beschikbare budget.
Waar investeert de gemeente de komende jaren in?
Ook in financieel uitdagende tijden blijft de gemeente investeren in onderwerpen die belangrijk zijn voor Culemborg. Het gaat onder meer om woningbouw, een toekomstbestendig energiesysteem, veilige wijken, scholen, sportvoorzieningen, maatschappelijke accommodaties en ondersteuning voor inwoners. Daarnaast wordt extra geld gereserveerd voor het onderhoud van wegen, groenvoorzieningen, gemeentelijk vastgoed en sportaccommodaties.
Wanneer is de begroting definitief?
De begroting die het college presenteert is een conceptbegroting. De gemeenteraad bespreekt de voorstellen van het college en besluit op 29 oktober over de definitieve vaststelling van de begroting 2027 en de meerjarenraming.