Nieuwjaarstoespraak en gedicht nieuwe stadsdichter

11 jan 2020
Grote belangstelling bij de nieuwjaarsreceptie zaterdagmiddag 11 januari. Met naast muziek de mogelijkheid om een stukje van de Culemborgse puzzel te leggen. En natuurlijk met een nieuwjaarstoespraak van burgemeester Gerdo van Grootheest. Aansluitend kreeg stadsdichter Ria van Koppen het woord om haar eerste gedicht voor te dragen. De bijeenkomst gemist of toch nog eens nalezen? Zowel de toespraak als het gedicht leest u hieronder. Veel leesplezier!

Nieuwjaarstoespraak Gerdo van Grootheest

Beste Culemborgers,

Gelukkig nieuwjaar! Namens de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders wens ik u de allerbeste wensen voor 2020. Dat het voor alle Culemborgers een jaar mag worden van geluk, gezondheid en liefde.

Wat fijn dat u, dat jij, er allemaal bent. Een ouderwetse nieuwjaarsreceptie waar je gewoon even binnen kunt lopen. Een moment om elkaar te ontmoeten. Leden van de gemeenteraad hebben er de de afgelopen periode aandacht voor gevraagd om weer zo’n receptie te hebben en met deze middag als resultaat. Dank daarvoor! De muziek wordt vanmiddag verzorgd door Peter Elberse. We kennen hem allemaal van Theater aan de Slag, bezoek dit gezellige theater zeker een keer. Mag ik een daverend applaus voor deze Culemborgs cultuurmaker?

Culemborg is een kleine stad met grootse daden. We kunnen terugkijken op een mooi en succesvol 2019. We zijn een zeer aantrekkelijke woonstad; vorig jaar groeide in het hele Rivierenland het aantal inwoners nergens zo snel als in Culemborg. Ons onderwijsaanbod is ongekend en van hoog niveau; denk bijvoorbeeld aan de Julianaschool, hun TOPKLAS won de prijs voor het beste project in het speciaal onderwijs in Nederland. Het Culemborgse aanbod van kunst en cultuur kent in onze regio geen gelijke en met resultaat; zo werd Culemborg Blues verkozen tot het beste Europese bluesfestival. Culemborgse bedrijven onderscheiden zich op tal van terreinen; zo won Gispen de Dutch Design Award. En onze stad kent een grote sociale dynamiek, we zien om naar elkaar. Zo won Culemborg Herstelt, voor mensen met een psychische achtergrond, een prijs voor hun activiteiten van een zorgverzekeraar. En bestaat buurtcentrum Bolderburen alweer een jaar. Culemborgers van allerlei afkomsten, ook met een kleine portemonnee, kunnen terecht bij de vrijwilligers van dit laagdrempelige buurtcentrum. Kortom, Culemborg is een Vrijstad om trots op te zijn.

Niet voor niets ontvingen alle Culemborgers als uitnodiging voor deze nieuwjaarsbijeenkomst een Vrijbrief.

Wij zijn gastvrij, een vrijhaven; al eeuwenlang vinden mensen van overal ter wereld een thuis in onze stad. Wij zijn vrijzinnig. In Culemborg is ruimte voor vele meningen, geloven en opvattingen. Hier mag je zijn wie je bent. Daarbij zijn we ook eigenwijs. We doen de dingen wel op onze eigen manier. Wij zijn vrijbuiters. Culemborgers zijn niet bang voor nieuwe ideeën en om dingen uit te proberen.

Wij zijn vrijwilliger, wij zien om naar elkaar. Maar liefst eenderde van alle Culemborgers zet zich onbetaald in voor de ander. Culemborg is een Vrijstad. Dat zit in onze genen, dat is wie wij zijn.

Over vrij gesproken. Op 7 mei is het precies 75 jaar geleden dat Canadese soldaten Culemborg in kwamen rijden met hun militaire voertuigen om onze stad te bevrijden van jaren oorlog en terreur. In 2020 leven wij 75 jaar in vrijheid. Tijdens de oorlog was dat wel anders; er was geen ruimte voor andere opvattingen dan die van de bezetter, bepaalde bevolkingsgroepen werden uitgesloten, was je Joods dan werd je opgepakt en weggevoerd, groepen in de samenleving werden tegen elkaar opgezet. Er was ruimte voor één waarheid, één geloof, één huidskleur, één afkomst. Voor het andere was geen plaats in de samenleving, het andere werd verdreven uit het straatbeeld. Er werd voor jou bepaald wat jouw vrijheid was. Het volk als eenheidsworst. 

Maar de samenleving is natuurlijk geen eenheidsworst. Geen mens is hetzelfde. Een samenleving is als een puzzel; hij bestaat uit losse stukjes, individuen. Elk puzzelstukje is uniek; heeft een eigen kleur, vorm en voorstelling. Er zijn stukjes die het beste in het midden passen, er zijn er ook die zich meer thuis voelen aan de rand.

En er zijn puzzelstukjes die aan vier kanten verbonden zijn met andere, er zijn er ook die maar aan twee kanten verbinding hebben. Hoe verschillend ze ook zijn, je hebt alle stukjes van de puzzel nodig om het totale beeld te kunnen zien. De puzzel Culemborg bestaat uit bijna 29.000 unieke inwoners. Als er een Culemborger ontbreekt, is de puzzel niet af. 50 van u hebben bij binnenkomst een puzzelstukje gekregen, ik nodig u van harte uit om straks samen de puzzel compleet te maken.

Ik roemde net onze Vrijstad en beschreef de situatie tijdens de oorlog waarbij er geen ruimte was voor verscheidenheid. Ik zou u daarbij willen vragen: hoe gaan wij eigenlijk anno 2020 om met mensen in onze stad die anders zijn of iets anders vinden? Hoe voeren wij het debat over belangrijke maatschappelijke thema’s? Zijn wij bereid ons te verplaatsen in de positie van iemand die Zwarte Piet een kwetsend figuur vindt of trekken we ons bij voorbaat terug in ons eigen kamp?

Treden wij iemand die het gevoel heeft dat in Culemborg vanzelfsprekendheden verdwijnen met open vizier tegemoet of wordt hij of zij op voorhand als bekrompen weggezet? Liken we er op los in groepen van gelijkgestemden op Facebook als iemand de grond in wordt geboord vanwege een onwelgevallige mening of staan we echt open voor een open debat? Hoe gaan we het straks met elkaar regelen als er een vuurwerkverbod komt? Of als we moeten bepalen hoe we met de leegstand in de binnenstad omgaan? En als we dit jaar moeilijke keuzes moeten maken omdat de gemeente flink moet bezuinigen? Oftewel, benaderen we elkaar, met al onze verschillen, met uitgestoken hand of met een opgestoken middelvinger?

Leven in een vrij land, in een vrije stad, is in mijn beleving alleen mogelijk door het verschil te omarmen. Trots te zijn op en duidelijk te zijn over je eigen mening en daarvoor durven uitkomen zonder vooroordelen naar mensen die daar misschien anders over denken. Leven in een vrij land is ook dat de meerderheid rekening houdt met de vrijheden van de minderheid. Laten we niet voor een ander invullen wat vrijheid voor hen betekent. Trek je niet alleen terug in groepen van gelijkgestemden maar wees ook bereid je te verplaatsen in de positie van een ander.

Je hebt het recht je eigen mening te verdedigen maar niet het recht een ander jouw mening op te leggen of hen de ruimte te ontnemen.

Beste Culemborgers,

We eren onze bevrijders door de vrijheid te omarmen, door onze vrijheid te vieren, de ander zijn of haar vrijheid te gunnen en te verdedigen. We eren onze bevrijders door elk een bijdrage te leveren aan onze stad. Door om te zien naar onze medemens. Want hoe je het ook went of keert, al die unieke bijna 29.000 Culemborgers vormen samen deze trotse stad. Samen op naar een oprecht vrije stad en vrij 2020!

Dank u wel.

Nieuwjaarsreceptie 2020
Auteur: 
Gemeente Culemborg
Licentie: 
Copyright

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Gedicht 'Decemberdrempel' door Ria van Koppen

December heeft een heel bijzonder licht. 
De schaduw is genadeloos en lang:
Heel scherp en onmiskenbaar en - ik ben bang
voor elke kruimel die op tafel ligt. 

Je ziet ze allemaal. Beschuldigend
getuigen ze van wat er is geweest. 
Mijn fouten staan mij helder voor de geest, 
zich steeds opnieuw vermenigvuldigend. 

In januari kijk ik in het licht. 
Ik zoek de warmte, doe mijn ogen dicht. 

De kruimels op de tafel tellen niet. 
Wees iemand, die de oliebollen ziet!

Wat er nog is, wat er nog mag en kan. 
De kont op tafel, en ... geniet ervan!
 

Stadsdichter
Licentie: 
Copyright
Auteur: 
Gemeente Culemborg

 

 

 

 

 

Puzzel
Licentie: 
Creative Commons
Auteur: 
Gemeente Culemborg