Gemeente Culemborg en opvang vluchtelingen

Het conflict in Oekraïne heeft steeds grotere gevolgen voor de rest van Europa en Nederland. Veel inwoners van Oekraïne zijn gevlucht richting de buurlanden. Van daaruit reizen ze vaak door naar andere landen in Europa omdat ze daar (familie) relaties hebben of om andere redenen. Ook in onze regio en gemeente worden op dit moment vluchtelingen opgevangen en bereiden we ons voor op een uitbreiding daarvan. Op deze pagina leest u meer over de regionale aanpak en wat gemeente Culemborg doet met de opvang van vluchtelingen.

De regionale aanpak

De Veiligheidsregio Gelderland Zuid (VRGZ) is samen met de gemeenten aan de slag gegaan om in onze regio voor 2.000 mensen opvanglocaties te vinden. Inmiddels zijn verschillende, vooral grootschalige locaties in de regio geopend. Vooralsnog zijn er voldoende plaatsen om de eerste stroom vluchtelingen op te vangen. Andere locaties worden beoordeeld op hun geschiktheid voor met name een langdurig verblijf.

Gelet op de omvang, impact en duur van de toestroom van Oekraïense vluchtelingen gaf het kabinet per 1 april, met toepassing van staatsnoodrecht, de burgemeesters in Nederland officieel de wettelijke taak om te voorzien in de opvang van ontheemden uit Oekraïne. Dit is nodig omdat de situatie vraagt om snelheid, duidelijkheid en bovenal eensgezindheid tussen alle bestuurlijke partners.

Situatie in Culemborg

Binnen de gemeente Culemborg is een crisisteam om de opvang en begeleiding van vluchtelingen die naar onze stad komen in goede banen te leiden. Inmiddels is het volgende in gang gezet:

  • Opvanglocaties: als eerste zijn we aan de slag gegaan met het zoeken naar geschikte opvanglocaties. Er is een inventarisatie gemaakt van mogelijk beschikbare gebouwen in de stad die in eigendom zijn van de gemeente, instellingen en bedrijven. Inmiddels zijn 10 locaties in beeld en bij de Veiligheidsregio aangeboden. Deze worden getoetst of ze voor crisisopvang dan wel langdurige opvang geschikt (te maken) zijn. Om logistieke redenen wordt gestreefd en gezocht naar grotere opvanglocaties. Culemborg kan deze niet bieden waardoor op de korte termijn geen gemeentelijke opvanglocatie wordt voorzien.
  • Informatievoorziening: veel inwoners van Culemborg tonen zich zeer betrokken bij de oorlog en de gevolgen voor de Oekraïners. Er zijn hierover veel vragen vanuit de samenleving en ook willen mensen iets doen voor in Culemborg aangekomen Oekraïners. Daarom is vanaf het begin veel ingezet op communicatie via de gemeentewebsite (met verwijzing naar landelijke sites) met daarbij een lijst van veel gestelde vragen en antwoorden. Omdat de ontwikkelingen snel gaan en de situatie voor iedereen nieuw is, komen we al doende tot oplossingen. Door de website continu te actualiseren, proberen we iedereen op de hoogte te houden en antwoord te geven op veel gestelde vragen. Andere vragen kunnen gesteld worden op een speciaal emailadres, te weten: hulpoekraine@culemborg.nl  
  • Particuliere opvang: inmiddels neemt ook de instroom van Oekraïners bij particulieren in Culemborg toe en zijn er particulieren die opvang aanbieden. We staan in nauw contact met deze particuliere initiatieven in de samenleving. Bewoners die vluchtelingen (willen) opvangen ontvangen relevante informatie en verwijzen we naar instellingen die kunnen helpen. Zo verwijzen we mensen naar Takecarebnb die specifiek gericht is op het begeleiden van dit soort opvang.
  • Registratie: de inschrijving van Oekraïners in Culemborg in het BRP (Basisregistratie Personen) loopt voorspoedig en gebeurt vrijwel direct na aanmelding (al meer dan 30). Via de media worden vluchtelingen opgeroepen zich te melden.
  • Leefgeld: de vluchtelingen kunnen veelal niet bij hun geld in Oekraïne. Daarom heeft het kabinet een regeling aangekondigd voor het verstrekken van leefgeld. Omdat de nood acuut is, heeft Culemborg besloten om hier niet op te wachten maar alvast leefgeld te gaan verstrekken aan Oekraïense vluchtelingen die in Culemborg verblijven. We zijn op dit moment alles aan het inrichten zodat we hier mee kunnen beginnen.
  • Onderwijs: met de scholen wordt samengewerkt om kinderen uit Oekraïne zo snel mogelijk onderwijs en dagbesteding te geven. Zowel op het basis- als op het voortgezet onderwijs zitten nu al een twintigtal kinderen die in Culemborg of, in het geval van het VO, ook in onze buurgemeenten verblijven.
  • Overige voorzieningen en hulp: omdat Nederland niet voorbereid was op de komst van zoveel vluchtelingen met een EU-status zijn, afgezien van huisvesting bij langer verblijf en onderwijs, op heel veel terreinen nieuwe regelingen en praktische voorzieningen nodig. Denk bijvoorbeeld aan gezondheidzorg, sociale voorzieningen en levensonderhoud. Dit alles moet door de gemeente worden geregeld of geregisseerd. Daarmee heeft de komst van de Oekraïners impact op vele taken die bij de gemeente liggen. Hierbij werken we nauw samen met maatschappelijke partners in Culemborg zoals ElkWelzijn en Vluchtelingenwerk om alle initiatieven en vragen in goede banen te leiden.

Hoe verder?

Begin maart is Culemborg net als alle andere gemeenten door het kabinet en de VRGZ verzocht om de opvang van toen in aantocht zijnde Oekraïense vluchtelingen te organiseren. Een nieuwe, inmiddels wettelijke, taak met veel onzekerheden en onbekendheid met wat de impact hiervan is. Inmiddels hebben we een goede organisatie staan, kunnen we de huidige vragen en het aanbod aan en zijn we op veel zaken voorbereid. Uiteraard zal het vervolg en de omvang van deze crisis voor Culemborg afhangen van het aantal vluchtelingen dat spontaan en/ of in een georganiseerde opvanglocatie naar onze stad komt. De gemeente wil zich met de organisatie volledig inzetten om waar mogelijk een bijdrage te kunnen leveren aan de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne maar ook, indien dat gewenst en mogelijk is, vanuit andere landen.