Visual - markt

Gispen museum

Culemborg heeft ook een Gispen Museum. Dit museum toont een indrukwekkende collectie (kantoor-)meubelstukken van de eerste 75 jaar Gispen. In 1996 voelde een aantal initiatiefnemers de noodzaak de Stichting Gispen Collectie op te richten om het rijke erfgoed van het alom gewaardeerde meubelmerk te beschermen, maar vooral ook om het voor het publiek toegankelijk te maken. Met het museum heeft de stichting daartoe een belangrijke stap gezet.

Mensen bieden de oude Gispenmeubelen aan en geven ze langdurig in bruikleen. Soms willen ze ook weten of het nog waarde heeft,” vertelt de trotse conservatrice Sylvia van Schaik. Zij is kunsthistorica en is afgestudeerd op Gispen. “We zijn hard bezig geweest om dit allemaal voor elkaar te krijgen, een lange rit maar nu het zover is, is het geweldig.” Als het op Gispen aankomt, vertelt ze honderduit.

Gispen voorkant catalogusVier stijlperiodes

De museumstukken geven op unieke wijze vier stijlperiodes weer. Elke stijl zegt iets over het tijdsbeeld en de maatschappelijke context waarin de mensen in die periode leefden”, aldus Van Schaik. De ruimte is dan ook opgedeeld in vier delen die elk een periode voor hun rekening nemen. Een tijdsbalk die op een vierkante pilaar in het midden van de ruimte staat weergegeven, vertelt op spraakmakende wijze de belangrijkste gebeurtenissen van de Gispense geschiedenis.

De eerste periode duurt van 1916 tot 1931. Grondlegger van het bedrijf, de industrieel ontwerper Willem Hendrik Gispen (1890-1981) start de Kunstsmederij W.H. Gispen & Co te Rotterdam. Vanaf het begin onderscheidt Gispen zich op het gebied van design, innovatie en kwaliteit. De eerste producten die het atelier verlieten, waren merendeels op maat gemaakt in smeedijzer, koper of brons, de zogenaamde unica (enige exemplaren). Al snel breidde Gispen uit en ging de fabriek over op seriefabricage van stalen buismeubilair. “Grappig is onder meer te zien dat in de tweede periode, van 1932 tot 1948, tijdens de tweede wereldoorlog stalen ontwerpen werden vervangen voor houten ontwerpen. Door de oorlog moesten ze namelijk staalarm produceren. Dat is in de museumcollectie mooi terug te zien”, vertelt Sylvia van Schaik.

Hoe innovatief Gispen was, is te zien in het in 1933 voltooide Huis Sonneveld, dat recentelijk nog volledig is gerestaureerd. “Van Nelle directeur Sonneveld was zo geïnspireerd door het kantoorinterieur van Gispen dat Sonneveld Gispen gevraagd heeft zijn huis in te richten als het gaat om de verlichting en de meubelen. Deze woning is tegenwoordig een museumwoning en dus ook open voor publiek.” In 1934 kwam Gispen naar Culemborg.

Na de oorlog, als de derde stijlperiode aanbreekt in 1949, verliet Gispen zijn bedrijf en werd in 1953 opgevolgd door de bekende ontwerper Wim Rietveld. Hij introduceerde de ‘meubelen voor het eenvoudige interieur’ geheel in lijn van de ‘Goed Wonen’ periode, waarbij functioneel interieur centraal stond. Rietveld ontwierp samen met zijn vader Gerrit Rietveld (architect) de eerste kunststof stoelen. “Daar hebben wij er één van in het museum staan. Dat is toch wel één van de pronkstukken”, concludeert de conservatrice. “Een gelijksoortig exemplaar ging laatst nog onder de hamer bij het beroemde veilinghuis Christie’s en leverde een bedrag van dertienduizend euro op.

Kantoortuinen

De vierde periode staat vooral bekend om de introductie van nieuwe kantoormeubelsystemen, waaronder de Kantoortuinen. De bureaus zijn op eenzodanige manier geschakeld, dat zij de sociale sfeer van het kantoor benadrukken. Ook deze zijn in het museum te bezichtigen. Het is de bedoeling om elk half jaar de museumcollectie te vernieuwen. Het museum is elke werkdag van 9.00 uur tot 17.00 uur gratis toegankelijk voor publiek. Zie ook www.gispen.nl.